toneel

Theatergroep Suburbia

Judas


do 19 maart 2020   Kleine zaal

20:30 uur

Bestel snel


Eén van de twaalf

Al tweeduizend jaar is er geen sterveling die zijn kind Judas noemt. Waarom werd die naam een icoon van verraad? Wat hield zijn verraad precies in? Wilde Judas werkelijk Jezus de dood injagen? Wat waren zijn motieven toen hij de fatale kus gaf? 

Meer dan twee millennia later neemt Judas voor het eerst het woord. Hij vertelt ons over zijn leven, zijn vriendschap met Jezus, en over grootse plannen om de wereld te verbeteren. En confronteert ons met de Judas in onszelf.

“Regisseur Albert Lubbers heeft terecht vertrouwd op de krachtige tekst van Vekemans en het aardse spel van Van Dillen. Judas leeft in het nu. Suburbia's tekst en spel zijn virtuoos.” | Het Parool ★★★★

‘Judas’ is geschreven door Lot Vekemans, Nederlands’ meest gespeelde toneelschrijfster. Zij maakt van de historische figuur Judas een man die het publiek bij de kladden vat. Ontroerend en grappig tegelijkertijd.

“Acteur Justus van Dillen is de perfecte Judas: slinks, maar totaal geloofwaardig.” – De Volkskrant ★★★★

Website: Theatergroep Suburbia

Tekst: Lot Vekemans
Regie: Albert Lubbers 
Spel: Justus van Dillen
Decorontwerp: Herbert Janse
Kostuumontwerp: Dorien de Jonge

Maak uw avond compleet met een heerlijke borrelplank voor 2 personen. Voor € 12,50 geniet u in de pauze of na afloop van blokjes oude kaas, fuet worst, olijven of nootjes, kipfingers en cheesesticks.

Bestel nu alvast en bespreek voor de voorstelling, aan de bar, waar uw borrelplank klaargezet wordt.

 

'Het enige wat eigenlijk nodig is om deze tekst tot volle bloei te laten komen, is een uitmuntende acteur. En die staat er.' de Volkskrant ★★★★

“Regisseur Albert Lubbers heeft terecht vertrouwd op de krachtige tekst van Vekemans en het aardse spel van Van Dillen. Judas leeft in het nu. Suburbia's tekst en spel zijn virtuoos.” Het Parool ★★★★

“Judas leeft in het nu. Tekst en spel zijn virtuoos.” Het Parool ★★★★

“Judas is een ongelooflijk intrigerende tekst.” Trouw ★★★

Interview met Lot Vekemans © Trouw/ Hanny Alkema

'Niemand noemt ooit nog zijn kind Judas'

 

'Judas' is een belangrijk verhaal. Het schrijven ervan viel toevallig samen met de enorme ophef rond de ontdekking van het Evangelie van Judas. Dat bleek zelf nogal een tegenvaller. Het maakte voor mij de noodzaak van een toneelstuk des te groter."

Toneelschrijfster Lot Vekemans (1965) had eerder de met prijzen bekroonde monoloog 'Zus Van' (over Antigone's zuster Ismene) geschreven. Regisseur Alan Zipson en zij dachten al wat langer na over nog een monoloog, en dan van een man. "Alan opperde Jago, maar ik vond dat Shakespeare hem al genoeg woorden had gegeven voor zijn kant van het verhaal. Ik heb meer met mensen die zelf geen stem hebben. Judas dus."

"Ik heb er veel over gelezen. Over motivaties, achtergronden en de beeldvorming van Judas in geschriften en op schilderijen. Opvallend was, hoe later in de tijd, hoe slechter en lelijker hij werd. Zwarter ook, zie je op allerlei afbeeldingen. Zijn naam werd een icoon van verraad. Niemand noemt ooit nog zijn kind Judas."

"Een zoektocht naar de menselijke maat is altijd mijn motor bij het schrijven: Judas móet een goede reden hebben gehad voor zijn verraad van Jezus, een begrijpelijke menselijke reden. Judas hoopte wellicht dat zo sneller zou blijken dat Jezus niet een van de vele nep-messiassen was, maar een ware leider. Een eyeopener was, dat destijds Joden zelf geen doodstraf konden opleggen, omdat zij onder het Romeinse recht vielen."

"Uitleveren aan de Joden kon dus nooit tot Jezus' dood leiden. Judas had echter nooit verwacht dat zij Hem aan de Romeinen zouden overleveren. En evenmin dat het volk dat Hem pas nog zo massaal had ingehaald, zich van Hem af zou keren. Tegelijk was er een wet dat, als ik jou aangeef voor diefstal en jij wordt bestraft met zweepslagen, maar de aangifte blijkt vals, de aangever diezelfde straf moet krijgen. Wat meteen een ander licht werpt op zijn zelfmoord."

"Ja natuurlijk, dacht ik op zeker moment: zo is het gegaan. Dat is het mooie van schrijven, dat je heel dicht bij de kern kan komen, dicht bij iemands pijn. Niet bij diens onvermogen, maar bij zijn kwetsuur. Bij de 'Judas' die Johan Simons regisseerde bij Münchner Kammerspiele (MKS) en die door Steven Scharf gespeeld werd, moest ik huilen. Zó dicht kwam die bij die pijn. En dan is dat helend."

Scharf won met zijn vertolking de prestigieuze Gertrud-Eysoldt-Ring 2013. "In juni speelde hij 'Judas' op een conferentie in Boekarest, waar de man die het Judas Evangelie ontdekt had diep onder de indruk bleek", zegt Vekemans trots. Inmiddels heeft het Deutsches Theater in Berlijn de voorstelling overgenomen van MKS. Daar staan komend seizoen drie stukken van haar op het repertoire: 'Zus Van', 'Gif' en 'Judas'. "Heel bijzonder en een grote eer", vindt Vekemans, dat zij er ook nog een schrijfopdracht heeft gekregen voor een stuk voor de grote zaal, dat in 2017 in première zal gaan.

 

"In december heb ik mijn plan en thema voorgelegd met als inspiratiebron de figuur van Lady Macbeth: hoe zit dat met vrouwen naast mannen met macht - denk aan Elena Ceausescu, Margot Honecker, Imelda Marcos - en waar wordt de smalle streep tussen macht en machtsmisbruik overschreden? Ik laat het in Duitsland spelen, maar wil het op de Nederlandse manier doen: de acteurs er tijdens het schrijfproces bij betrekken. Dat is voor hen nieuw en voor mij is hun enthousiasme heel stimulerend."

"Gesprekken met mensen die je stuk spelen zijn altijd bijzonder, leiden tot nieuwe inzichten. Omdat het over de inhoud gaat en je elkaar daardoor al een beetje kent, worden het de meest intieme gesprekken. Het is meteen béng. Dan is het zo'n rijk vak."

Niet alleen in Duitsland heeft Vekemans naam gemaakt. Volgens informatie van Dutch Performing Arts overtreft zij Maria Goos internationaal als de meest gespeelde auteur met de meeste stukken. "Ooit zei ik overmoedig: ik wil in twintig landen gespeeld worden. Nu zijn het er al 23. Van Spanje tot China tot Argentinië. Volgend jaar waarschijnlijk ook in New York. Een eigentijds Nederlands stuk daar geproduceerd met een Amerikaanse cast schijnt uniek te zijn."

De Van der Viesprijs (driejaarlijkse prijs voor beste toneeltekst), die zij in 2005 kreeg voor 'Zus Van' en 'Truckstop', en zeker de eervolle Taalunie Toneelschrijfprijs 2010 zorgden voor een stroomversnelling in Vekemans' carrière. Het regende aanvragen vanuit het buitenland. "Deze week heb ik al weer drie verschillende mails gehad." Prompt komt net dan een lovend bericht uit Hongkong binnen. "Ik heb veel geluk gehad. Er zijn vast veel werkloze engeltjes, want er zitten er nogal wat op mijn schouder. Ik schrijf niet voor de la, ik schrijf om met mensen te communiceren. Alleen al in Berlijn ben ik zo'n vijftig keer gespeeld voor gemiddeld vijfhonderd man. En dat publiek reageert echt inhoudelijk."

"Ik maak me nooit zorgen over het voortbestaan van theater, toch dé plek waar je je veilig kan openen voor iets waar je anders niet over nadenkt. Mits het repertoire nooit wordt aangepast aan de gemiddelde smaak van het grote publiek. Dan is het als friet: iedereen houdt ervan, maar het is toch geen culinair hoogstandje."

"Als je veel mensen wil bereiken, moet je wel internationaal. Maar, waarschuw ik mijn studenten dramaschrijven op de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht: blijf bij je eigen stem. Nooit internationaal gaan schrijven, wat dat ook moge betekenen. Hoe dichter je bij jezelf blijft, hoe eerder het universeel is. En je moet investeren. De eerste vertaling van 'Truckstop' in het Engels bijvoorbeeld heb ik zelf betaald."

"In het buitenland ben ik zelfs populairder dan hier. Het meest gevraagd zijn 'Truckstop', 'Zus Van' en 'Judas' met 'Gif' als topper. 'Gif' maakt gewoon een wereldtour. Het thema, over een paar dat zijn kind heeft verloren, is natuurlijk heel herkenbaar als drama. En het is een echt acteursstuk. Veel actrices hebben een prijs gewonnen met die rol. In Mexico was het een hit. Leuk is dan: ik word betaald via elk verkocht kaartje - er is wel een basisbedrag op grond van begrote verwachtingen - maar is het succesvol, dan krijg ik opeens veel meer betaald."

Behartigt een Berlijnse agent haar buitenlandse belangen, in Nederland doet Vekemans het met haar eigen stichting zelf: "Het geeft mij de vrijheid om nee te kunnen zeggen, wat ik met name bij 'Zus Van' vaak doe, omdat ik die monoloog nog te veel bij Elsie de Brauw vind horen. Tegen Theatergroep Suburbia heb ik ja gezegd, omdat ik het fijn vond dat ze 'Judas' door een jongere en heel goede acteur, Justus van Dillen, laten spelen. En vanwege de prachtlocatie: De Groene Kathedraal. Vlakbij Almere een kathedraal van populieren, geplant volgens de plattegrond van die van Reims. Judas met zijn verhaal op zo'n plek is toch een ongekende combinatie."

 

 

Lot Vekemans: 'Ik schrijf niet voor de la, ik schrijf om met mensen te communiceren.'

Ook interessant voor u: